Krajowy Klub Iluzjonistów

    Definicję sztuki iluzji przedstawiłem po raz pierwszy w książce pt. „Jak Pan to robi?” wydanej przez Łódzki Dom Kultury i Krajowy Klub Iluzjonistów w roku 1988.
Oto ona: Jest to dziedzina ludzkiej działalności artystycznej wyróżniana ze względu na związane z nią wartości estetyczne, której środki wyrazu doznawane są przede wszystkim wizualnie, a oparte na umiejętności wywoływania zjawisk pozornie sprzecznych z prawami przyrody - przy pomocy metod i sposobów odwracania uwagi widzów, w konsekwencji prowadzących do błędnej oceny czynności wykonywanych przez przedstawicieli tej sztuki. Punktem kulminacyjnym owych czynności jest efekt sugerujący zaistnienie zjawiska daleko odbiegającego od naszych wyobrażeń o możliwościach ludzkiej pomysłowości. Owe zjawiska pozornie sprzeczne z prawami przyrody - wywoływane przez przedstawicieli tej sztuki - polegają najczęściej na wywołaniu efektu pojawienia się, zniknięcia, przeobrażenia się, przeniknięcia, lewitowania rzeczy lub osób.
Efekty te są doznawane przez widzów za pośrednictwem wszystkich zmysłów, najczęściej jednak za pośrednictwem wzroku. Te szczegulne efekty w sztuce iluzji wywołujemy trikami (sztuczkami) czyli specjalnymi chwytami lub sekretnymi metodami.
Jak z powyższego wynika, efekt iluzjonistyczny zawsze poprzedzony jest ściśle określonym chwytem technicznym, sekretną metodą umożliwiającą jego wywołanie... ale nie tylko.
Ważnym etapem poprzedzającym efekt iluzjonistyczny jest tzw. przygotowanie czyli faza poprzedzająca pokaz, polegająca na odpowiedniej preparacji rekwizytu, kart itp. Wykonuje się ją najczęściej na długo przed występem w zaciszu domowym lub za kulisami.
Poznaliśmy zatem trzy fazy pokazu iluzjonistycznego: przygotowanie, sekretny chwyt (trik) i efekt.
W tym miejscu wtajemniczeni zapewne zapytają: No dobrze... Jeżeli drugą fazę pokazu pojedyńczego efektu iluzjonistycznego nazywamy trikiem (sztuczką), to dlaczego taki pokaz potocznie nazywamy trikiem? Wyjaśnienie jest proste. Jak dotychczas nie znaleziono odpowiedniejszego terminu i każdą sztuczkę nazywamy trikiem iluzjonistycznym w odróżnieniu od triku cyrkowego, filmowego lub reklamowego.
W sztuce iluzji wyróżniamy następujące rodzaje trików:
  • zręcznościowe - wykonywane manipulacyjnie czyli przy pomocy zręcznych palców rąk, ale również dyskretną grą oczu, ledwie zauważalnymi skłonami tułowia i co tu ukrywać doskonałą grą aktorską.
  • rekwizytowe - oparte na skomplikowanej aparaturze, automatycznych rekwizytach, mechanicznych urządzeniach itp.
  • mentalne - wywołujące na widzach wrażenie, że artysta pozornie jest zdolny do odbierania szczególnych sygnałów pozwalających na odgadywanie lub przewidywanie zdarzeń i faktów nie znanych mu wcześniej jak np. odgadnięcie wartości, koloru karty która zostanie wybrana z talii lub miejsca ukrycia dowolnego przedmiotu
Podział ten pozwala wyróżnić wśród artystów sztuki iluzji trzy podstawowe specjalności:
- manipulatorzy (prestidigitatorzy)
- iluzjoniści
- mentaliści (mnemotechnicy)

Podział ten nie zmienia faktu, że wszystkich artystów sztuki złudzeń nazywamy iluzjonistami.
Czasami w potocznej rozmowie, sztukę iluzji nazywa się iluzją... Zajrzyjmy do słownika języka polskiego... iluzja to doznawanie wrażenia, że się widzi coś, czego w rzeczywistości nie ma; zniekształcone widzenie. Taka interpretacja terminu iluzja jednoznacznie wykreśla tę nazwę ze słownika iluzjonisty albowiem podczas pokazu iluzjonistycznego, widzowie nie doznają złudzeń wzrokowych gdyż dokładnie widzą to co pokazuje im iluzjonista. Co najwyżej błędnie interpretują zabiegi artysty w wyniku czego efekt triku jest dla nich zaskoczeniem. Zaskoczenie to jest wynikiem nie znajomości zastosowanego podczas pokazu chwytu technicznego (triku) a nie złudzenia wzrokowego.
    A teraz przybliżmy zainteresowanym klasyfikację prezentacji efektów iluzjonistycznych ze względu na środki stosowane do ich wywołania, warunki w jakich są demonstrowane itp., najczęściej wyróżniane w przeglądach konkursowych festiwali i kongresów sztuki iluzji na całym świecie.

Oto obowiązujące nomenklatury:
- manipulacje
- efekty sceniczne
- duże iluzje
- mikro efekty
- efekty mentalne
- efekty komiczne
- efekty karciane
- close-up (efekty trikowe z przypadkowymi przedmiotami przy stoliku lub w kręgu towarzyskim)

    Te podstawowe informacje o sztuce iluzji, komuś kto wkracza w zaczarowany świat iluzjonistów w zupełności wystarczą. Bardziej dociekliwym, polecam moje książki: „Jak Pan to robi?” i „Tajemnice iluzjonistów - sekrety kart” na stronach których znajdą bogaty rys historyczny tej niezwykłej sztuki. I na koniec drobna uwaga... Zabawy w iluzjonistę nie rozpoczynaj od marzeń o występach na wielkich estradach. Zacznij od drobnych efektów. Opanuj manipulacje bo tylko one otworzą Ci drogę na prawdziwe estrady. Wielkie iluzje zostaw na koniec swojej kariery o ile ją wogóle rozpoczniesz.

Caroni
Wszelkie prawa zastrzeżone dla autorów serwisu © Fenix